Evde matematik konuşmanın 7 yolu
Formül ezberletmeden, test çözdürmeden. Mutfakta, markette, yolda ve oyun masasında matematik konuşmanın yedi sade yolu.
Matematik, ders kitabının sayfaları arasında başlamıyor. Bir çocuğun matematiği sevip sevmemesi, çoğu zaman evde onunla nasıl konuşulduğuna bağlı. Aşağıdaki yedi yol, ek ders saatine değil, günlük hayatın içine yerleşmiş küçük alışkanlıklara dayanıyor.
1. Markette tahmin oyunu
Sepet kasaya gelmeden toplamı tahmin etsin. Sonra gerçek tutarla karşılaştırın. Yanlış tahmin bir başarısızlık değil; farkın nereden geldiğini konuşmak için malzeme. “Neredeyse iki katını söyledin, hangi ürünü fazla hesapladın?” sorusu, bir test sorusundan daha çok şey öğretir.
2. Tarifi birlikte yarıya indirin
Kesirler, gerçekten işe yaradığında anlaşılır. Bir tarifte üç yumurta varsa ve iki kişilik yapıyorsanız, bir buçuk yumurta ne demek? Çocuk bunu mutfakta gördüğünde, defterdeki 1/2 sembolü anlam kazanır.
3. Yolda süre hesabı yaptırın
“Kaç dakika kaldı?” sorusunu siz cevaplamayın. Mesafe, hız ve süre arasındaki ilişki, arabada geçen on dakikada oturabilir. Tahmin ettikten sonra telefonun haritasına bakmak, doğrulama alışkanlığı da kazandırır.
4. İndirimde yüzde konuşun
“Yüzde yirmi indirim” cümlesi, çoğu çocuk için sadece bir reklam sloganı. Etiketteki eski ve yeni fiyatı gösterip “kaç lira indi?” diye sorun. Yüzde, soyut bir konu olmaktan çıkıp cebindeki parayla ilişki kurar.
5. Oyun masasında strateji sorun
Tavla, satranç, kutu oyunu... Kazanmak kadar, “bu hamleyi neden seçtin?” sorusu da önemli. Oyun, çocuğun sonuçtan önce karar vermeyi ve kaybetmeyi yönetmeyi öğrendiği güvenli bir alan. Matematikte de aynı kas çalışıyor.
6. Hatayı bir suç gibi değil, bilgi gibi konuşun
“Yanlış” demek yerine “buraya kadarını doğru kurmuşsun, sonra ne oldu?” diye sorun. Çocuk hatasını savunmak zorunda kalmadığında, hatayı incelemeye başlıyor. Matematikte ilerleme tam olarak burada hızlanıyor.
7. Yatmadan önce tek bir tahmin sorusu
“Bir apartmanın merdivenlerinde kaç basamak vardır?” “Bir günde kaç kez nefes alırız?” Cevabı bilmeniz gerekmiyor. Birlikte tahmin edin, sonra gerçekten merak edip araştırın. Merak, matematikte en dayanıklı yakıt.
Evde matematik, doğru cevabı bilmek değil; soruyu birlikte merak etmektir.
Bu yolların hiçbiri bir ders saatinin yerini tutmaz. Ama çocuğun matematiği hayatın içinde görmesini sağlar. Isparta’da derslerimizde kurduğumuz fikirlerin evde karşılık bulması, öğrenmenin en kalıcı olduğu yer.
Huri Kahya
İÇRE Matematik kurucu eğitmeni. Isparta'da birebir matematik dersleri veriyor; her dersin başında çocuk analizi yapıyor.Veli Notları yazıları bu derslerden çıkıyor.